Gürcistan Oltu Taşı Tesbih
Gürcistan oltu taşı, zamanla fosilleşen ağaç parçalarından oluşan ve dünya literatüründe jet taşı olarak bilinen organik kökenli bir süs taşıdır. Halk arasında "Rus oltusu" adıyla da anılır. Erzurum oltusuyla aynı aileden gelir ve ona çok benzer; ancak dokusu, ağırlığı ve fiyatı bakımından ondan ayrılır. Bu sayfada iki taşın farkını, nasıl ayırt edildiğini ve Gürcistan oltusundan üretilen modelleri bulabilirsiniz.
◆
Organik köken
Milyonlarca yılda fosilleşen ağaç kalıntılarından oluşur. Yüksek karbon oranı sayesinde işlendikçe parlaklık kazanır.
◆
Mat ve ağır doku
Erzurum oltusuna göre daha ağır ve daha mat bir yüzeye sahiptir. Rengi koyu kahverengiden siyaha kadar değişir.
◆
Gümüş işlemeye uygun
Sert ve düzgün yüzeyi kakma işçiliğini taşır. Koleksiyonumuzdaki modellerin büyük bölümü gümüş işlemelidir.
◆
Erişilebilir fiyat
Çıkarılması ve işlenmesi daha kolay olduğu için Erzurum oltusuna kıyasla belirgin şekilde ekonomiktir.
Gürcistan Oltusu Nereden Gelir?
Jet taşı, Roma döneminden bu yana süs eşyası ve aksesuar yapımında kullanılan köklü bir malzemedir. Kafkasya bölgesinde çıkarılan türü, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türkiye piyasasına girmiş ve kısa sürede yaygınlaşmıştır. Bunun iki nedeni vardır: taşın maliyeti daha düşüktür ve işlenmesi Erzurum oltusuna göre daha kolaydır.
Toprak altındayken yumuşak olan bu taş, hava ile temas ettikçe sertleşir. Ustalar bu nedenle taşı çıkarıldıktan kısa süre sonra işler. Yüksek ısıya maruz kaldığında is çıkararak yandığı için, doğruluk testlerinde de bu özelliğinden yararlanılır. Mohs sertlik ölçeğinde jet taşı 2,5 ile 4,0 arasında yer alır; yani yarı değerli taşlar sınıfındadır.
Gürcistan Oltusu ile Erzurum Oltusu Farkı
İki taş görünüm olarak birbirine çok benzer ve bu benzerlik zaman zaman karışıklığa yol açar. Aradaki fark, taşın kendisindedir; ikisi de gerçek oltu taşıdır, biri diğerinin taklidi değildir.
| Özellik |
Gürcistan (Rus) oltusu |
Erzurum oltusu |
| Zımpara izi |
Siyaha yakın iz bırakır |
Kahverengimsi iz bırakır |
| Ağırlık |
Elde daha ağır durur |
Daha hafif |
| Yüzey |
Mat görünümlü |
Kullandıkça daha çok parlar |
| Yapı |
Daha sert, kırılmaya yatkın |
Daha esnek ve dayanıklı |
| İşçilik |
İşlenmesi kolay |
İşlenmesi zahmetli, ustalık ister |
| Fiyat |
Ekonomik |
Daha yüksek |
Elinizdeki Taşı Nasıl Ayırt Edersiniz?
- Zımpara testi — Görünmeyen bir noktayı hafifçe zımparalayın. İz siyaha yakınsa Gürcistan, kahverengiye çalıyorsa Erzurum oltusudur.
- Ağırlık — Aynı ölçüde iki tesbihi karşılaştırın; Gürcistan oltusu elde belirgin şekilde daha ağır hissedilir.
- Parlaklık — Erzurum oltusu kullanıldıkça derinlemesine parlar. Gürcistan oltusunun yüzeyi daha mat kalır.
- Kızgın iğne — Her iki gerçek oltuda da ısıtılmış iğne yüzeye batmaz; batıyorsa taş oltu değil, plastik ya da presdir.
Şeffaflık notu
Gürcistan oltusu, Erzurum oltusunun sahtesi değildir; ayrı bir menşeden gelen gerçek bir oltu taşıdır. Bu kategorideki tüm ürünler Gürcistan menşeli oltu taşından üretilmiştir ve fiyatları da buna göre belirlenmiştir. Erzurum menşeli modeller ayrı kategoride yer alır.
Gürcistan Oltu Taşı Tesbih Modelleri
Koleksiyonumuzdaki Gürcistan oltu modelleri ağırlıklı olarak gümüş işçilikle hazırlanır. Kakma gümüş, çakım işleme, prinç sarma, kazaz püskül ve firuze ile mercan taşı detayları en çok kullanılan tekniklerdir. Bunların yanında hiçbir işleme almayan, taşın kendi yüzeyiyle bırakılan sade modeller de bulunur.
Kişiye özel isim işlemeli tesbihler bu kategorinin öne çıkan grubudur. Çeşm-i bülbül motifiyle işlenen isim yazılı modeller, babalar günü ve özel gün hediyeleri için sıklıkla tercih edilir. Zaza formunda, efe maskot boyunda ve iri boy cevşen tasarımlı seçenekler de mevcuttur.
Gürcistan Oltu Tesbih Bakımı
- Darbeye dikkat — Gürcistan oltusu sert ama kırılgandır; sert zemine düşürmemeye özen gösterin.
- Isı ve güneş — Yüksek sıcaklık ve doğrudan güneş taşa zarar verir. Araç içi gibi ısınan yerlerde bırakmayın.
- Temizlik — Kuru ve yumuşak bir bezle silin. Alkollü temizleyici, kolonya ve deterjan kullanmayın.
- Gümüş işleme — Kakma gümüşte kararma olursa yumuşak gümüş bezi kullanın; kimyasal gümüş suyunu taşa değdirmeyin.
- Saklama — Kutusunda veya kumaş kesede, sert takılarla temas etmeyecek şekilde saklayın.
Gürcistan Oltu Taşı Tesbih Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Gürcistan oltu taşı gerçek oltu mudur?
Evet. Gürcistan oltusu da Erzurum oltusu gibi jet taşıdır; yani fosilleşmiş ağaçtan oluşan organik bir süs taşıdır. Farkı menşeinde ve fiziksel özelliklerindedir, sahtelik değildir. Plastik veya pres taştan üretilen imitasyonlarla karıştırılmamalıdır.
Neden "Rus oltusu" deniyor?
Taş Kafkasya bölgesinden çıkarıldığı ve Türkiye piyasasına Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından girdiği için halk arasında bu adla anılmaya başlanmıştır. Ticari olarak Gürcistan oltusu adı kullanılır.
Gürcistan oltusu ile Erzurum oltusunu nasıl ayırırım?
En pratik yöntem zımpara izidir: Gürcistan oltusu siyaha yakın, Erzurum oltusu kahverengimsi iz bırakır. Ayrıca Gürcistan oltusu elde daha ağır durur ve yüzeyi daha mat kalır.
Neden Erzurum oltusundan daha ucuz?
Çıkarılması ve işlenmesi daha kolay olduğu, ayrıca daha bol bulunduğu için maliyeti düşüktür. Erzurum oltusu ise sınırlı bir bölgeden çıkar ve işlenmesi çok daha fazla ustalık gerektirir. Fiyat farkı bu iki nedenden kaynaklanır.
Gürcistan oltu tesbih kolay kırılır mı?
Normal kullanımda sorun çıkarmaz, ancak yapısı Erzurum oltusuna göre daha kırılgandır. Sert zemine düşürülmesi hâlinde tanede çatlama görülebilir. Günlük kullanımda dikkatli olmak yeterlidir.
Oltu taşı hakkında ne söylenir?
Oltu taşı yüzyıllardır sabır, huzur ve korunmayla anılan bir taştır; bu anlatım Anadolu tesbih kültürünün bir parçasıdır. Biz tesbihlerimizi taşın gerçekliği, el işçiliği ve elde verdiği tutuş üzerinden anlatmayı tercih ediyoruz.
Gürcistan oltu modellerini inceleyin
Gümüş kakma, firuze ve mercan işlemeli, kişiye özel isimli ve sade tasarımlarda Gürcistan oltu taşı tesbihler Dergah Tesbih güvencesiyle sizi bekliyor.
Gürcistan Oltu Tesbihleri İncele